Bạn có bao giờ tự hào kể với bạn bè: “Tao tiết kiệm lắm, cả năm chẳng dám mua gì đâu!” chưa? Mình thì từng… tự hào lắm luôn ấy! Cho đến một ngày nhìn lại tủ quần áo sắp nổ tung, ví tiền thì rỗng tuếch, còn sức khỏe với tinh thần thì xuống dốc không phanh, mình mới giật mình: Ủa tiết kiệm kiểu này là tiết kiệm hay đang tự hành xác vậy trời?
Hóa ra rất nhiều người Việt mình đang mắc 7 thói quen “tiết kiệm” cực kỳ phổ biến dưới đây. Nghe thì tưởng tiết kiệm, nhưng thực chất đang khiến chúng ta nghèo dai dẳng, khổ dài dài.
1. Giữ đồ cũ “để dành mai mốt dùng”
Tủ quần áo nhà bạn có giống cái kho chứa đồ của bà nội không? Áo bà ba cưới 10 năm trước, quần jeans rách gối từ thời sinh viên, đôi giày Converse bạc màu “mới mang có 3 lần”… Mình từng giữ tới 5 cái áo thun in hình EXO từ hồi 2015, nghĩ “biết đâu sau này mặc lại hot”. Kết quả? Tủ chiếm hết 3m² phòng trọ, mỗi lần tìm đồ mặc đi làm mất 15 phút, bực mình cả buổi sáng.
→ Bỏ ngay: 1 cái đồ cũ bạn giữ = 1m² năng lượng sống bị chiếm đoạt. Quy tắc vàng: “Nếu 1 năm rồi chưa đụng tới → chụp ảnh kỷ niệm rồi cho, bán hoặc bỏ!” Mình bán ve chai 3 bao quần áo cũ được 850k – đủ mua một cái tủ IKEA mới toanh và rộng thở hơn.
2. Ép mình ăn hết đồ thừa, đồ sắp hỏng
Cơm nguội hôm qua, cá kho cháy khét, hộp sữa chua sắp hết hạn còn 2 ngày… “Trời ơi bỏ đi phí lắm!” – câu cửa miệng của hầu hết các mẹ, các bà, và cả… mình nữa.
Mình từng ăn 3 bữa liên tục cá basa kho tiêu bị mặn như muối vì “mua 2kg giảm giá còn có 70k/kg”. Kết quả? Đau bao tử 1 tuần, tiền thuốc men gấp 3 lần tiền cá.
→ Tiết kiệm thật sự là mua vừa đủ ăn, chứ không phải biến cái dạ dày thành thùng rác di động. Bây giờ mình áp dụng quy tắc “mua thực phẩm cho 3–4 ngày thôi”, tủ lạnh nhẹ tênh, sức khỏe ngon lành.
3. Chuyên săn sale Shopee, Tiki, Lazada… rồi để đó
Sale 9.9, 11.11, 12.12 là “ngày hội của dân nghè”! Mình từng mua:
- 5 cái nồi chiên không dầu giảm 60% (nhà chỉ có 2 người!)
- 10 hộp mặt nạ 7k/hộp “dùng dần” → hết hạn vứt hết
- Đèn ngủ cảm biến 29k mua 7 cái tặng bạn bè… rồi chẳng tặng ai.
Tổng thiệt hại vài triệu chỉ vì “rẻ quá không mua thì phí”.
→ Mua đồ giảm giá mà không cần = tốn 100%. Giờ mình chỉ mua khi trả lời được 3 câu hỏi:
- Mình đang cần cái này thật không?
- Mình sẽ dùng nó ít nhất 20 lần không?
- Nếu không giảm giá, mình có sẵn sàng trả giá gốc không? Trả lời “không” 1 trong 3 → bỏ giỏ hàng ngay!
4. Tiếc 30–50k tiền ship nên… ôm đồ không xài
Mua cái váy 109k trên Shopee, về mặc thử thấy như bao tải → không muốn trả hàng vì “mất 35k tiền ship ngược”. Thế là để đó làm… khăn lau nhà.
Mình từng ôm nguyên một cái máy lọc không khí mini 1 triệu 2 vì tiếc 40k ship trả. Để 2 năm phủ bụi, giờ bán lại chỉ được… 150k.
→ 40k tiền ship so với việc để đồ chiếm chỗ 2 năm và bực bội mỗi lần nhìn thấy thì cái nào đáng tiền hơn? Quyết định trong 5 giây: Không ưng → trả ngay lập tức!
5. Luôn miệng “để dành tiền mua nhà, mua xe đã”
Câu nói kinh điển của người Việt: “Đợi có tiền rồi hẵng hưởng thụ”. Kết quả là chờ hoài không tới, sức khỏe thì xuống, tuổi trẻ thì trôi qua.
Mình có nhỏ bạn làm ngân hàng lương 30 triệu, ở nhà thuê 4 triệu, ăn cơm bụi 25k/ngày, không dám đi du lịch vì “để dành mua nhà”. Đến năm 33 tuổi bị trầm cảm, nghỉ việc, tiền tiết kiệm… vẫn chưa đủ mua nhà.
→ Cuộc đời không có bản nháp. Giờ mình áp dụng quy tắc 50-30-10-10:
- 50% nhu cầu thiết yếu
- 30% tiết kiệm dài hạn
- 10% tận hưởng ngay và luôn (đi ăn nhà hàng, du lịch, mua cái ghế massage)
- 10% đầu tư bản thân (học thêm kỹ năng, gym, chăm sóc sức khỏe) Kết quả: Vẫn mua được nhà, mà không phải chờ đến lúc… về hưu mới dám sống.
6. Nghĩ rằng “đi massage, spa là phí tiền”
Mình từng nghĩ đi massage 500k/lần là xa xỉ, trong khi ngồi 8 tiếng văn phòng đau lưng muốn chết.
Cho đến một ngày người yêu cũ rủ đi spa, mình từ chối: “Thôi 700k đi 2 đứa để làm gì?”. Giờ ổng đi spa với… người yêu mới, còn mình ngồi nhà xoa bóp bằng tay.
→ Đầu tư cho sức khỏe và niềm vui không bao giờ lỗ. Bây giờ mỗi tháng mình trích 1–1.5 triệu cho gym + spa + ăn ngon. Kết quả: Làm việc hiệu quả hơn, kiếm tiền nhiều hơn, và… tự tin mặc đồ đẹp hơn.
7. Luôn chọn quán rẻ nhất, đồ rẻ nhất – rồi tốn kém gấp 10
- Ăn bún bò 25k/thau → đau bụng đi viện 2 triệu
- Mua giày 150k chợ Tân Bình → 3 tháng rách, mua tiếp đôi nữa
- Dùng kem trộn 120k/hũ → mặt hỏng, đi sửa da 20 triệu
Người giàu mua 1 lần xài 5 năm. Người nghèo mua 5 lần vẫn chưa có cái xài tốt.
Lời kết
Tiết kiệm không phải là sống khổ. Tiết kiệm thật sự là biết chi tiền đúng chỗ, bỏ tiền cho những thứ mang lại giá trị lâu dài: sức khỏe, niềm vui, thời gian, và sự tự do.
Hôm nay, bạn hãy thử chọn bỏ đi 1 thứ cũ kỹ trong nhà, hoặc tự thưởng cho mình 1 món nhỏ dưới 300k mà bạn đang tiếc tiền. Bạn xứng đáng được sống thoải mái hơn, ngay từ bây giờ chứ không phải “để sau này”.
Còn bạn, bạn đang mắc thói quen tiết kiệm sai lầm nào trong 7 thói trên? Comment kể mình nghe nhé, mình đọc hết và trả lời hết luôn! ♡